|
Adı geçen çoksesli Üniversite korolarının kurucu şefi olmaktan
duyduğum onuru belirtmek isterim. İTU Çoksesli Korosu bu satırların
yazıldığı sırada 25. yılını kutlamaktadır. Bu kitaptaki şarkilar,
bu Koro'nun
kuruluş anısına hazırlanmıştır. Koro'nun öyküleri, öğrencileri,
üyeleri, repertuan, konserleri ve daha nice yaşanan konulan anlatılmaya
değer dopdolu anıları içermektedir. Bütün bu serüvenler, 25 yılın
yaşanmış olaylan ile ayrı bir anı kitabında toplanacaktır.
Bazı eserlerin çoksesli kuruluşlar gereği bir kaç sayfa tutması
ve sayfa çevirme durumuna göre de nota yazılışlarının uygun olması
zorluğu vardır. Bu yönden şarkılar iki, üç, dört sesli duzenlemelerine
bakılmaksızın karışık olarak sıralanmıştır.
Bilhassa iki ve daha çok sayfayı kaplayan eserlerde okuma kolaylığının
ve sayfa çevirmedeki zaman aralığının bu sekilde dikkate alındığını
söyleyebiliriz. Üç ve dört sesli eserlerin ses gruplarını (soprano,
alto, tenor, bas partilerini) ayrı ayrı yazarken, çoksesli düzenlemeler
de ayrıca düşünülmüş ve buna göre ses ayrımı yapılmıştır.
Örneğin 119 sesli bir parçada soprano-tenor birinci ses olarak belirtilirken
alto ikinci, bas ise üçüncü ses olarak yazılacaktır. Bir baska yorumda
soprano birinci seste yalnız bırakılırken tenor ikinci sesi, alto-basüçüncü
sesi verecektir. Bir diğer örnekte ise bu yorumlar değisecek, soprano-alto
birinci sesi, tenor ikinciyi, bas ise üçüncü sesi temsil edecektir.
1. albümde "Gençlik Marşı" düzenlemesi son örnekteki gibidir.(Bk.s.28,no:5)
Kısaltmalarda, S (Soprano), T (Tenor), A (Alto), B ( Bas ) ses gruplan
için ilk bas harfler kullanılmıştır.
Bazı durumlarda ise "Ninni" parçasında olduğu gibi ses
gruplan kendi aralarında dönüşümlü olarak ikiye ayrılmıştır. Bunlar
da S-1 , S-2 şeklinde yazılmıştır.
(Çoksesli müziğin eğitim ve uygulama dönemlerinde, piyano ve orkestra
gibi enstrümantal birimlerin yanısıra ses topluluklarının ( vokal
müzik konusunda ) ön plana alınması gerekir. Buna göre koro eserleri
önemli bir işleve sahiptir. Tabii ki burada sozü edilen "Çoksesli
Koro" dur.
Yayınlanan "Ansiklopedik Sanat Sözlüğü", "Nazariyat
ve Solfej Metodu I - II" ve "80 Okul Şarkısı" başlıklı
kitaplarımızda uyguladığımız Milzik Eğitimi Sistemi, 6 ciltlik "
(Çoksesli Koro
Şarkıları " serisi ile devam etmektedir.
Okuyucu kitlesi belirli ve çok az olan bu alanda bu tür kitapların
yayınlanmasının zorluğunu biliyoruz. Amacımız bu zoru aşarak çoksesli
müzik dünyamıza katkıda bulunmaktır.
Ulu ÖnderAtatürk'ün sanat ilkeleri içinde bu önemli konuyu yerine
getirmeyi görev kabul ediyoruz.
25 yılın (çoksesli Dünyasında kazanılacak özlemler bunlar olmalıdır.
Üniversite (çoksesli Korolarımız, gelecekteki başarılarını, bizden
sonra da devam ettirecektir. Bu bizim hem umudumuz hem de özledigimiz
arzudur.
Koro şefleri, iki sesli eserlerde bay-bayan sesleri ayırımı söz
konusu olduğunda, nota yazılışlarından da anlaşılacağı gibi soprano
grubunu 1. sese, alto grubunu ise 2. sese vermelidir. Ayrı şekilde
erkek seslerde de tenor grubu 1. sese, bas-bariton grubu 2.sese
alınabilir.
Bu tür iki sesli eserlerin önemli bir ozelligi, çoksesliliğe hazırlanma
döneminde, Koro elemanlarına bir ön çalisma niteliği ve pratiği
kazandırmasıdır. Hatta bu iki sesli koral eserler, duet için de
dikkate değer yararlar sağlar.
Çoksesli koro albümüne konulan ünlü ve çok güzel ezgilere sahip
mars ve şarkıların arasına söz ve müziğini yazdığım marşlarımı da
serpiştirmeyi onurlu bir görev bildim. Çünkü bu ezgiler, çesitli
tarihlerde verilen Atatürk konserleriyle başarı ve beğeni kazanmış
eserlerdir. Bu marşların yazılış ve seslendirme öyküleri, ilerde
yayım sırasını bekleyen "Marşlar Albümü" içeriğinde açıklanmıştır.
Bilindigi gibi m a r ş 1 a r, bir ulusun başarıları, özgürlüğü,
birliği ve geleceğine olan inancını anlatan ezgilerdir. Öncelikle
onların sozleri, ezgilerine uyum sağlamalı ve seslendirme kolaylığı
da kazandırmalıdır.
178-199 sayfalar arasında sıralanan tüm şarkı sözlerinin dip notlannda
gerekli açıklama ve kaynak eser isimlerini bulacaksınız. Şarkı notalan
yayınlana kitaplarda alışılagelen bir metod yerine,
"80 Okul Şarkısı" kitabımızda olduğu gibi, güfteleri her
şarkı sonuna eklemekten vazgeçerek onları birarada ayrı bir kısımda
toplamayı uygun gördüm.
Bu şekilde, hem şarkı notaları aynca sunulmakta, hem de şarkı sözleri
(güfteler) hakkında yer alabilecek açıklamalar dip notlarda verilerek
şarkı notalarının kesintisiz biçimde birarada bulunması sağlanmaktadır.
Bilimsel açıdan daha sağlıklı görülen bu yöntem benimsenmiştir.
Nüans işaretlerinin konmasi ve eserin bu yöndeki yorumu, koro şefine
veya yorumlayan sanatçıya bırakılmıştır.
Hareket belirten terimler titizlikle yazılımış, ancak metronom sayıları
kullanılmamıştır. Vokal müzikte büyük önem taşıyan nefes işaretleri
(virgül) dikkate alınmış, prozodi konumuna uygun yerlere
konmuştur. Bas ses grubu sol anahtan ile yazilmiştir. Çogunlukta
şef partilerinde de fa anahtan kullanılmamıştır. Burada amaç, amatörler
için kolaylık sağlamaktır.
Eserlerin notalannda görüldüğü gibi, tüm iki sesli düzenlemelerde
ses partileri aynca yazılmamıştır. İzleme ve seslendirme zorlugu
pek bulunmadığından şef partisi yeterli görülmüştür.
"Ansiklopedik Sanat Sözlügü", "Solfej I, Solfej II"
ve "80 Okul Şarkısı'' başlıklı kitaplarımın basımında gösterdikleri
destek ve dostluklarını devam ettiren sanatsever Avcı ailesine,
basta Alaattin AVCI olmak uzere Altan Matbaası yönetimine ve çalışanlarına
minnettarım.
Kitaplanmın hazırlanmasında bana yardımcı olan oğlum Cenk ÖZTÜRK
ile eşi Sakine ÖZTÜRK'e, grafiker Turgut DALAR ve Seçkin GERÇEKÇİ
'ye aynca teşekkürü borç bilirim.
M. Serdar ÖZTÜRK
|